Dag van de Europese stad en haar burgers

Op 9 mei j.l. vond de kickoff plaats van het netwerk rond het oer-Nederlandse fenomeen van het particulier initiatief, de meer recente verschijningsvorm van burgerschapsinitiatieven en hun belang voor de ontwikkeling van de Europese stad. Op initiatief en naar een idee van Steve Austen, debatteerde een select gezelschap over de waarde van een Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap en hoe deze in 2017 gerealiseerd zou kunnen worden.

De eerste van een jaarlijks terugkerende ‘Europadag van de Burger’ moet in 2017 gaan over de rol die de Amsterdamse burgers van oudsher hebben gespeeld en ook nu nog spelen in de vormgeving van de stedelijke samenleving. Op die dag zullen verschillende vormen van ondernemend burgerschap die Amsterdam zo uniek maken nader worden uitgediept en gepresenteerd. Steve Austen nam dit initiatief omdat hij steeds meer overtuigd raakt van de belangrijke rol die steden in de Europese beschavingsgeschiedenis hebben vervuld en ook nu kunnen spelen bij het zichtbaar maken van een verbindende ‘Europese ziel’ en de rol die actieve burgers daarbij op zich kunnen nemen in de vorm van informeel en formeel particulier initiatief en daarmee anderen en de politieke klasse kunnen motiveren en stimuleren.

De kwaliteit van Europa zit in de levenskwaliteit van haar steden. Iedere Europese stad is weer anders, ook Amsterdam is uniek, zowel in zijn geschiedenis als de huidige initiatieven. Zo zal op de eerste Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap onder meer worden stilgestaan bij de rol van de grote Amsterdammers,veelal met een migranten achtergrond, persoonlijkheden die door hun maatschappelijke positie en persoonlijke welstand de stad een boost hebben gegeven. Hierbij valt te denken aan de weldoeners Samuel Sarphati en Adolf Wilhelm Krasnapolsky.

In zijn uitnodiging, die mede namens Egbert Fransen van Pakhuis de Zwijger en Farid Tabarki, mede fellow van Felix Meritis Foundation was gesteld, geeft Austen een aantal (historische en actuele) voorbeelden van de domeinen die er om vragen om voor het voetlicht gebracht te worden. Hopelijk worden daardoor meer mensen zich bewust van de enorme inspiratiebron die het Amsterdamse particulier initiatief kan zijn en het burgerschap in Amsterdam voor de stad, het land en Europa betekent. Oorspronkelijk was het de bedoeling om al tijdens het NL /EU voorzitterschap Amsterdam ten voorbeeld te stellen voor alle andere lidstaten. De rol van het particulier initiatief als uitdrukking van actief burgerschap is immers kenmerkend voor Amsterdam. Dit plan werd in het voorjaar 2015 aan burgemeester Van der Laan gepresenteerd als de verborgen goudschat van Amsterdam: Van de genootschappen, waaraan o.m. Felix Meritis en het Concertgebouw hun ontstaan te danken hebben, initiatieven gericht op opvoeding en vorming, op maatschappelijke en bestuurlijke vernieuwing, op pioniers en innovatie , nijverheid en handel tot initiatieven gericht op goede doelen.

Bij al deze initiatieven gaat het steeds om groepen gelijkgestemde burgers (communities). Het zijn ieder op hun eigen wijze de elites (sub-culturen) van Amsterdam, kleinere of grotere groepen ondernemende burgers die taken op zich nemen die veelal, maar niet uitsluitend, naast hun hoofdberoep of bezigheid veel tijd en aandacht vragen. Het is deze min of meer vanzelfsprekende pioniersgeest gepaard aan ondernemerszin en onbaatzuchtigheid die, ook nú, de levenskracht van Amsterdam uitmaakt, aldus Austen.

Programmering eerste Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap
Verschillende instellingen en initiatieven zullen in de aanloop naar 2017 betrokken worden bij de realisering van deze Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap. De voorlopige opzet voorziet in een bijeenkomst in alle zalen van Pakhuis De Zwijger, op de Dag van Europa, dinsdag 9 mei 2017. Met de kickoff van afgelopen week en de vele suggesties van de aanwezigen daarbij is de basis voor deze dag gelegd.

Moderator Farid Tabarki las zijn recente FD-column over stedelijke initiatieven in een Europese context voor waarin hij het onvermogen om grote Europese verhalen te vertellen koppelde aan de energie die kleurrijke lokale initiatieven te bieden hebben. Deze vind je met name in de grote stad waar concrete oplossingen en creativiteit in overvloed aanwezig zijn. Zijn column eindigt met de oproep om deze lokale initiatieven te verbinden op Europees niveau. Tabarki onderschrijft het belang van stedelijke netwerken. Deze koppeling tussen het lokale en het Europese werd beaamd door meer deelnemers: verbindingen leggen van sub-culturen onderling en via ambassadeurs een nieuw perspectief bieden, te beginnen op de Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap. De uitdaging ligt in het elkaar stimuleren en als laboratorium van verbeeldingskracht samen een dag te organiseren die het hele jaar zijn uitwerking behoudt.

Ervaringen Pakhuis de Zwijger
Egbert Fransen is met Pakhuis de Zwijger al enige jaren zeer actief als het gaat om stedelijke ontwikkelingen en het bieden van een podium voor burgerinitiatieven. Op www.StedeninTransitie.nl brengt Pakhuis de Zwijger mensen samen die de stad maken. ‘Stadmakers’ worden ze genoemd. Het netwerk van Stadmakers ontmoet elkaar regelmatig offline in stadexpedities steden buiten Amsterdam. Het netwerk dat zich kenmerkt door hoogwaardige belangstelling, verbeeldingskracht en positivisme, richt zich naast Nederlandse steden (35 stadsambassades) met name op Europese (hoofd)steden (28 stadsambassades) om zo het lokale te verbinden en te delen op de hoofdthema’s cultuur, democratische vernieuwing en wetenschap. Charlot Schans van Pakhuis de Zwijger nodigde alle deelnemers uit voor de Stadmakers Summit van 27-30 mei 2016 om inspiratie op te doen, en te reflecteren op de publieke waarde van deze en soortgelijke projecten.

Nog meer suggesties
Een heldere definitie van de toegevoegde maatschappelijke waarde van de deelnemende initiatieven in 2017 zal zeker nodig zijn om projecten te vinden en te selecteren. Immers, particuliere initiatieven zijn per definitie ‘uitsluitend’, of het nu gaat om krakersbeweging of abonnementen op het Concertgebouw. Ga met de Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap op zoek naar de impliciete en intrinsieke democratische waarden, hoe deze vorm krijgen en op grotere schaal getest kunnen worden.

Wat volgens Steve Austen ons als Europese burgers zo uniek maakt en ons voor velen van buiten de EU aantrekkelijk maakt, is het grondwettelijk recht van de Vrijheid van Vereniging en Vergadering. Maarten Meijer had deze jalousie nog onlangs opgemerkt op een van zijn buitenlandreizen. Suggesties om zelfbewuster te zijn en dit belangrijke aspect van ons Europese burgerschap naar buiten te demonstreren kunnen de Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap bijzonder aantrekkelijk maken.

Burgerschap werd ook gedefinieerd als co-ownership en daarmee als verantwoordelijkheid om een deel van ons domein dat we hebben uitbesteed aan de overheid terug te claimen. In de 17e eeuw al zat de overheid dicht tegen het particulier initiatief aan en vice- versa. De burgers van nu zijn best in staat om een deel van die activiteiten weer terug te halen door hun kwaliteit van leven, hun kennisvoorsprong op sommige terreinen, hun internationale informele netwerken en mate van vrijheidsbesef. Een andere rol voor de overheid ligt voor de hand, waarbij minder controle en meer ruimte voor eigen initiatieven op zijn plaats is.

De thema’s liggen voor het oprapen. Een goede selectie om de eerste Dag te laten slagen is wel van belang. Het moet gaan over onze verworvenheden (count your blessings; al zo lang geen oorlog) en de menselijke maat (klein beginnen en opschalen en delen) en daarbij de Europese energie en diversiteit erkennen als onmisbare innovatieve kracht .. Tevens is de uitdaging om binnen een veelheid aan bloeiende initiatieven een gedeeld ‘mechanisme’ als een format of wellicht model te herkennen en te beschrijven. Succesformules kun je extrapoleren, verder ontwerpen en delen (ook exporteren naar buiten Nederland en Europa) zodat deze ook elders bottom up kunnen gaan groeien.

De startgroep gaf Steve en indirect ook burgemeester Van der Laan nog een waardevolle suggestie mee om nu eens geen partnersteden in de ‘usual suspects’ als Parijs, Berlijn en London te zoeken maar ons meer te richten opsteden als Athene. Om in 2017 te slagen in de opzet, moet Amsterdam kiezen voor diversiteit en inclusiviteit en daarbij ook mensen van buiten Europa uitnodigen om als deelnemers en spreker te participeren. Steve Austen onderstreepte het belang van ons aller individuele inbreng bij het slagen van het Europese concept en dus ook de Dag van het Europese Stedelijke Burgerschap, zowel praktisch als in dialoog waarbij we onze initiatieven etaleren en delen met anderen.

Tabarki vatte samen met drie vragen: Nemen we de ruimte in onze steden zoals we die nu ervaren (initiatief)? Gunnen we elkaar die ruimte (inclusiviteit)? en Welke ruimte willen we creëren (prototypen en vormgeven)? Kortom, veel te doen voor de initiatiefnemers.

Contactgegevens

Steve Austen: steve@steveausten.nl
Egbert Fransen: egbert@dezwijger.nl
Farid Tabarki: farid@studiozeitgeist.eu
Mediapartner: if then is now (menno@ifthenisnow.nl)

‘Vrienden van Felix Meritis’ rewarded with membership of ALDA

Vrienden van Felix Meritis has just been rewarded with the membership of ALDA,

Read why we wanted to become member. In a few parts from our motivation letter:

“In cooperation with AMSU, we are preparing an international MBA on Culture Heritage and Citizenship can be of use for the up-speeding needs in citizenship education for professionals in all cultural and educational area’s: Both organisations, FMF and AMSU do have a long lasting experience in setting up informal and formal networks, supporting civic initiatives, lecturing at universities and independent institutions within the EU and beyond in neighbouring countries.

Within the framework of the Informal Working Body Gulliver (1987) as well as A Soul for Europe (2002), of both initiatives FMF was one of the founders, numerous roundtables were held with local, regional, national and EU politicians and the local NGO World as well as businesspeople, to promote communication, cooperation and joined projects beyond the traditional division of tasks between the political power and de civic world.

These meetings were held in a.o. Skopje, Sibiu, Belgrade, Sofia, Tibilisi, Istanbul, Leningrad (1990), Lyon, Oporto, Brussels, Amsterdam and Berlin.

To widen our scope, to invest in research, to produce modes and models for more succesful cooperation between active citizens and city councils we think the membership of ALDA could be beneficial, for us, our related co-producers and networks and for the ALDA network as well.”

Berlin Conference A Soul for Europe

Op de voor Europa en de Europese politieke geschiedenis zeer beladen datum van 9 november (Reichskristallnacht en de val van de Muur) vond de Berlin Conference A Soul for Europe plaats, zoals gebruikelijk aan de Brandenburger Tor, in het Allianz Forum am Pariser Platz dat langzamerhand is uitgegroeid tot één van de ontmoetingsplaatsen van politiek en civil society.

Ook deze keer werd de conferentie bezocht door tal van politici uit verschillende Europese en niet-Europese landen, die zich in de wandelgangen met elkaar en de aanwezige “active citizens” over plannen, projecten en visies onderhielden. Dit jaar stond de bijeenkomst bijna geheel in het teken van het vluchtelingenvraagstuk en het wel of niet sluiten van de buitengrenzen van Europa. Met een inspirerende keynote speech Borderland Europe – Cities are our hope van Karl Schlögel (historicus) op de voorconferentie op 8 november en gepassioneerde speeches van Martin Schulz- president van het Europees Parlement en Hannes Swoboda, president van het International Institute for Peace.

The City as a Spot of Innovation, Inclusion and of New Models for Citizen’s involvement Het Genootschap Felix Meritis was verantwoordelijk voor de middagsessie op 9 november: The City as a Spot of Innovation, Inclusion and of New Models for Citizen’s involvement o.l.v. Farid Tabarki, Permanent Fellow van het Genootschap. De sessie werd voorafgegaan door een  welcoming address  van Michael Roth, minister of state at the Federal Foreign Office of Germany.

Met o.a. Farid Tabarki en Paul Spies

Met o.a. Farid Tabarki en Paul Spies

Peter Vermeersch (hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit van Leuven,schrijver (Bezige Bij) en compaan van David van Reijbroeck in het G-1000 project) was bereid om een introductie te verzorgen onder de titel: The City as a Spot of Innovation, inclusion and of new models for citzens involvement. Daarna volgde de paneldiscussie die als volgt was aangekondigd:

Sharing a direct responsibility for Europe: cultural performance, social creativity and innovation in cities and urban areas. By established cultural institutions and grass roots initiatives: Based on their European heritage, their social entrepreneurship, pragmatic approach and their creative power, urban areas have an outstanding role for the European process beyond the local and regional competences.

Met: Daphne Büllesbach, (citizenship and democracy director at European Alternatives), Mahir Namur(member of A Soul for Europe) Strategy Group, Charlot Schans (project leider van New Europe, Cities in Transition), Paul Spies (directeur van het Amsterdam Museum, toekomstig directeur Stiftung Stadt Museum Berlin, en hoofd curator Welt Stadt Berlin van Humboldt Forum), Amalia Zepou, (vice-mayor for civil society initatives of Athens). Moderator: Farid Tabarki, lid van A Soul for Europe, Strategy Group en Permanent Fellow Genootschap.

Op 9 november ’s avonds sprak Donald Tusk, President van de EC, The State Of Europe Speech uit. Alle sprekers van A Soul for Europe benadrukten dat Europa een zeer kritisch moment in haar geschiedenis heeft  bereikt waarbij veranderingen onvermijdelijk zijn. Solidariteit, respect en tolerantie zijn noodzakelijk  om tot een langdurige oplossing te komen.

Girona Declaration

Felix Meritis Foundation heeft sinds 2009 een samenwerkingsovereenkomst met het European Cultural Parliament (ECP). De jaarvergadering van 2015 die gehouden werd van 29 oktober tot 1 november werd afgesloten met de ‘Girona Declaration‘.

Namens Genootschap nam Steve Austen, permanent fellow, deel aan de beraadslagingen.

De inbreng van Genootschap is duidelijk terug te vinden in de paragrafen die betrekking hebben op (Europees) burgerschap, de Raad van Europa en de slotakte van “Helsinki”.

ECP_Girona_Declaration_2015

Wisselwerkingen/Wechselwirkungen Berlijn-Amsterdam

Dinsdag 12 mei
Aanvang: 19:00 uur
Toegang: € 5; met korting: € 3; studenten: gratis
Voertaal: Duits en Engels

Locatie: Goethe-Institut, Herengracht 470, Amsterdam

Gesprek i.s.m.Genootschap Felix Meritis en Genootschap Nederland Duitsland Goethe-Institut. Met Nele Hertling, Manos Tsangaris en Farid Tabarki.

Tsangaris-Manos
Manos Tsangiris

Er bestaat een langjarige en intensieve band van Genootschap Felix Meritis met de Berlijnse Akademie der Künste (AdK). Nele Hertling, vicevoorzitter van de AdK en Permanent Fellow van Felix Meritis zal op deze avond één van de multitalenten die de AdK rijk is aan ons voorstellen: de componist en performer Manos Tsangaris. Het gesprek zal o.a. gaan over de relatie tussen kunst, politiek en samenleving.

Het gesprek wordt geleid door Farid Tabarki, lid van de ‘Strategiegruppe’ van A Soul for Europe en Permanent Fellow Felix Meritis Foundation.

Reserveer kaarten >

Master: Culture, Heritage & Citizenship

NIEUW!! 

TWEEJARIGE ACADEMISCHE DEELTIJDOPLEIDING VOOR LEIDINGGEVENDEN IN DE BREDE CULTUURSECTOR OF DAARAAN GERELATEERDE BEROEPEN, ZOALS BELEIDSMEDEWERKERS, CONSULTANTS EN (CULTUUR)WETENSCHAPPERS. Startdatum: januari 2016.

MBA Culture, Heritage & Citizenship (MBA CHC), een initiatief van de Netherlands Business Academy (NBA) en de Amsterdam Summer University (AMSU).

Nu allerwegen de belangstelling voor ons erfgoed toeneemt -naast de tastbare monumenten vooral ook voor de daarmee verbonden ideeëngeschiedenis-, zijn vraagstukken van identiteit en burgerschap niet ver weg. Het managen van dit samenhangende complex van op zichzelf staande disciplines en uitvoeringspraktijken vereist een nieuwe innovatieve benadering. De deskundigheid van de leidinggevenden op al deze gebieden zal moeten worden aangescherpt. Daartoe is er nu voor het eerst in Nederland een volwaardige deeltijdopleiding MBA Culture, Heritage & Citizenship ontwikkeld.

Startdatum: 1 januari 2016.
Kijk voor meer informatie over de opleiding, inschrijving, voorwaarden en kosten op de website van de AMSU.
Klik hier voor de brochure over de MA.

Creative Europe in Belgrade

Steve Austen, permanent fellow Felix of Meritis, will moderate the 4th workshop, ‘Culture belongs to everyone: how to reach the (non-)existing audience’, during the conference Creative Europe in Belgrade, July 1, 2014.

Download the programme in pdf here. More information will soon be available on this website.

Navigating Europe’s Future: A New Odyssey

19th International Summer University, Kőszeg, Europe House, June 22 – July 4, 2014

On invitation of the Institute for Social and European Studies Foundation (ISES), Dr. Steve Austen, permanent fellow of Felix Meritis Foundation will participate in the 19th International Summer University in Kőszeg between 22 June and 4 July 2014. The title of the programme is Navigating Europe’s Future: A New Odyssey. Dr. Austen will give a talk in workshop 1; Europartisans, followed by an interactive laboratorive conversation.

The cooperation of Felix Meritis Foundation and ISES derived from various previous cooperation projects in the field of teaching, publishing and congregating in partnership with a.o. A Soul for Europe and AMSU.

Felix Meritis Foundation and AMSU are opting to bring the ISES Summer University to Amsterdam in due time.

Have a look at the detailed programme here and on the website of the ISES Summer University.